كرمان كانون هنرهاي بومي وسنتي است
روابط عمومي

استان كرمان هرچند در زمينه قالي بافي،شال بافي وترمه بافي جايگاه ويژه اي دارد ولي در زمينه پته از شهرت خاصي برخوردار است.

به گزارش روابط عمومي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان فاطمه حاج غني مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اين اداره كل با اشاره به اينكه ازقدمت پته دوزي در متون صنايع دستي مدرك مستندي در دست نيست،گفت:تنها سابقه اي كه در كرمان مي توان از اين هنر ارزشمند يافت نقل وقولهايي است كه سينه به سينه به نسل  امروز رسيده است.وي افزود:كرمان،سرزمين خشك وگرم وعلي رغم صدمات وآسيب هاي فراوان حاصل از حمله مغول ها وتيموريان و تهاجم آقا محمد خان،كانون هنرهاي بومي وسنتي است.حاج غني اظهار داشت: استان كرمان هرچند در زمينه قالي بافي،شال بافي وترمه بافي جايگاه ويژه اي دارد ولي در زمينه پته از شهرت خاصي برخوردار است.وي با اشاره به اينكه پته در عين سادگي رابطه اي تنگاتنگ با زندگي مردم اين استان دارد،تصريح كرد:اين هنرريشه در تاريخ وگذشته ي فرهنگي كرمان دارد ونتيجه كاردست زنان ودختران است كه امروزه توليد آن بيشتر در كرمان،سيرجان ورفسنجان رايج مي باشد.مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان تاكيد كرد: پته در حقيقت يك اثر سوزن شده با نخ هاي پشمي نسبتا كلفت دوخته شده بر زمينه پارچه اي دست بافت وپشمي است كه معمولا به رنگ قرمز عنابي انتخاب مي شود.وي با بيان اينكه نقوش پته بيش تر شامل برداشت مينياتوري از طبيعت به خصوص درخت سرو وانواع گلها است،ادامه داد: پته با برخوداري از رنگ وطرح خاصي كه دارد معرف بافنده ومحل بافت آن است.حاج غني بيان داشت:اخيرا انواع پته هاي دوخته شده به زمينه هاي كرم وسبز مورد توجه قرار گرفته است وبافت پته به دليل  سبك بودن وقابل حمل بودن آن بيش ترمورد توجه زنان كرماني است.مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان گفت: قالب بافي وقبل ازآن شال بافي از هنرهاي درآمدزا محسوب مي شدند. حاج غني  بيان داشت:پته عمدتا يك هنر ذوقي محسوب مي شده اما اخيرا به دليل رونق اين هنر دستي در كرمان توليد آن افزايش يافته است .وي افزود:از پته به جاي روميزي،پرده،روتختي،روبالشي وحتي يك اثر تزئيني استفاده مي شود ودر گذشته براي دوخت دامن،كت،پالتوهاي زنانه نيز استفاده مي شده است.حاج غني در تعريفي ازپته، اظهار داشت: پته پارچه اي دست باف است كه با دستگاه هاي بافندگي دستي وبه رنگ هاي سفيد،قرمزوسبز دوخته مي شود و ريس كه معمولا در رنگهاي عنابي،مشكي،سبز روشن وتيره،زرد،نارنجي،آبي تيره،سبز ماشي،لاكي و...مورد استفاده پته دوزان قرار مي گيرد.وي خاطرنشان كرد: به طور متوسط رو دوزي هر متر پته به حدود375تا200 گرم نخ احتياج دارد كه در گذشته براي پته دوزي علاوه برنخ ريس از نخهاي ابريشمي وگلابتون نيز استفاده مي كردند كه نمونه هاي باز مانده خود گواه تحول دگرگوني در اين هنر مي باشد.مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان بيان داشت:پته در لغت به معني پشم نرمي است كه لابه لاي موي بز مي رويد وكرك ناميده مي شود.وي ادامه داد:از كرك در بافته هاي ونبافته هاي مرغوب استفاده مي شود مانند كلاه هاي نمدي(نبافته) كه البته به علت گراني آن رابا پشم مخلوط مي كنند.حاج غني تاكيد كرد: پته دوزي يا سلسله دوزي يا خطه دوزي نوعي از رو دوزي هاي ايراني است كه در آن نقش مورد نظر با دوخت ريس هاي پشمي رنگين روي عريض يا شال در طرح هاي زيبايي چون بته،سرو،ترنج است.وي در رابطه با مرغوبيت پته گفت: به عقيده كرماني ها مرغوب ترين نوع پته در كرمان پته اي است كه روي شال يا عريض سفيد يا مشكي دوخته شده باشد.مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان افزود:شال هاي پته در رنگ هاي قرمز وسفيد،سبز ومشكي موجود مي باشند.حاج غني اظهار داشت:اگر شال پته سفيد باشد به اين دليل مرغوبيت وقيمت بالاتري دارد كه رنگ سفيد نور را منعكس مي كند وموجب خستگي چشم مي شود وبه همين علت دوخت آن به كندي صورت مي گيرد.وي تصريح كرد:در قديم علاوه بر وسايل خريداري شده براي داماد يك بقچه سوزني،سجاده و مي آراستند ومعتقد بودند كه وجود پته، بقچه ،سجاده وجلد قرآن سبز،روي سفره عقد خوش يمن وباعث سبز بختي عروس وداماد است.مسئول حوزه توسعه وترويج معاونت صنايع دستي اداره كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري استان كرمان افزود: در قديم براي دوخت پته از رنگ هاي تيره وامروزه از رنگ هاي روشن استفاده مي كنند.وي با اشاره به اينكه طرح هاي پته به دست طراحان ماهر وزبر دستي تهيه مي شود، تاكيد كرد:طرح هايي كه بي ترديد ريشه در تمدن وفرهنگ ايراني آن ها از اين هنر ارزشمند كرمان،تنها جنبه هنري نداشته،بلكه براي مصارف گوناگون مورد استفاده خانواده ها قرار گرفته است.حاج غني تصريح كرد:پته دوزان،طرح هاي مختلف دلخواه خود را از هنرمندان معروف كرماني كه اغلب از استادان طراحي بودند،اقتباس مي كردند.وي در پايان خاطرنشان كرد:كساني همچون استاد محسن خان(نقاش سده 13هجري)حسن بن محسن خان،زمان خان ميز(ميرزا)حسيني شاگرد حسن خان مستوفي ( سال1321 هجري قمري)،شيخ رمضان مسيرخاني،مستوفي( سال1322) ،طاهره ايرانمنش،مطهره صافي زاده.. از جمله هنرمندان معروف كرماني مي توان نام برد.

 

 

1389-05-17 10:37:27